تفاوت‌های مرکز نوآوری، شتاب‌دهنده، مرکز رشد

بسم الرحمن الرحیم

واژه‌ی نوآوری یا innovation از واژه‌ی لاتین innovationem گرفته شده است که در آغاز به معنی «یک ایده، وسیله یا روش تازه» به کار می رفته است ولی در قرن ۱۶میلادی بار معنایی این لغت تغییر کرد و معنایی منفی به خود گرفت. در آن دوره نوآوران به عنوان افراد ناهنجاری شناخته می شدند که می خواستند ساختارهای سنتی را تضعیف کنند.

در قرن ۱۹ دوباره بار معنایی این لغت، توسط یک جامعه شناس فرانسوی تغییر کرد. این جامعه شناس معتقد بود که تغییر در جامعه نیازمند افکار نوآورانه به عنوان محرک است!

در قرن ۲۰، واژه‌ی نوآوری  بیشتر به نوآوری در بازار[1] اشاره می کرد و از کیفیت اندیشیدن به یک کالای فکری تبدیل شد. نوآوری برای افزایش بازده اقتصادی لازم بود.

امروزه هم نوآوری به معنی به کارگیری ایده‌های نو و خلاقیت به صورت یک محصول یا خدمت است. تفاوت آن با اختراع هم این است که اختراع یعنی پدید آوردن محصول جدید ولی نوآوری معنایی فراتر از آن دارد و به معنی معرفی محصولی تازه است.

تا این جا ممکن است مطلب برایتان خیلی هم جالب نبوده نباشد مگر این که به مطالعه‌ی تاریخچه‌ی واژها علاقه داشته باشید. ولی نگران نباشید. از این جا به بعد می خواهیم بررسی کنیم که مرکز نوآوری چه جور جایی است و چه تفاوتی با مرکز رشد و شتاب‌دهنده دارد. همه‌ی این ها کلماتی هستند که این روزها در حوزه‌ی کسب و کار زیاد می شنویم و تمایز دادن آن‌ها گاهی سخت هم می شود.

مرکز نوآوری مرکزی است متشکل از یک یا چند تیم نوآور (با همان معنی امروزی که گفتیم)، که با همکاری مراکز تحقیقاتی و شرکت‌های متقاضی محصولات جدید در یک حوزه تخصصی، در چارچوب برنامه‌ای بلندمدت، کار می کنند. به زبان ساده‌تر یک مرکز نوآوری خلاقیت‌ها و نوآوری‌های افراد را جذب می کند و به بازار محصول یا خدمت ارائه می دهد. (البته محصولی که براساس دانش و پژوهش ساخته شده است.)

حالا برویم سراغ اصطلاح بعدی یعنی شتاب‌دهنده. شتاب‌دهنده، گروه یا شرکتی است که از لحاظ مالی‌، فکری و تجربه از استارتاپ‌ها حمایت کرده و نکات مهم آموزشی لازم را در کمترین زمان به آن‌ها ارائه می‌کند و درواقع به رشد استارتاپ شتاب می دهد. پس شتاب‌دهنده‌ها تنها حامی مالی نیستند و با سرمایه‌گذاران تفاوت‌های بسیاری دارند.

مسیر شتاب‌دهنده‌ها یک مسیر فراگیر در جهت رسیدن به موفقیت نهایی نیست. بلکه شتاب دهنده ها می‌خواهند که به شما کمک کنند تا به نقطه‌ای برسید که در آن آماده‌ی کسب سرمایه‌ی بیشتر می‌شوید. هدف شتاب دهنده ها رشد اندازه و ارزش هر چه سریع‌تر یک شرکت به منظور آمادگی برای رسیدن به اولین دور کسب بودجه و منابع مالی است.

 

شتاب‌دهنده‌ها معمولا با برگزاری رویداد‌ها و مسابقاتی به جذب ایده می پردازند و بهترین آن‌ها را که در کمترین زمان به بیشترین سود برسد، انتخاب می کنند. یک شتاب‌دهنده در مقابل سرمایه گذاری اولیه و آموزش‌ها و خدماتی که به صاحبان ایده می دهد، سهمی از شرکتی که تیم استارتاپی تاسیس می کند، یا اگر تاسیس شرکتی در کار نبود، سهمی از آینده‌ی تولیدی محصول را در اختیار می گیرد.

برخلاف مراکز نوآوری، در شتاب‌دهنده‌ها فعالیت‌هایی با سرعت بالا انجام می دهند و بعد تیم را به حالت شرکتی مستقل رها می سازند ولی در مراکز نوآوری این گونه عمل نمی کنند. در این مراکز در هسته‌های پژوهشی به مطالعه طرح‌های مختلف می پردازند و با یک شریک و همکار صنعتی یا دولتی، عمل تجاری‌سازی را انجام می دهند.

یک تفاوت دیگر شتاب‌دهنده‌ها با مراکز نوآوری این است که شتاب‌دهنده‌ها می توانند انتفاعی یا غیر انتفاعی باشند ولی مراکز نوآوری معمولا وابسته به دولت هستند.

در مراکز نوآوری جذب ایده نیز با شتاب‌دهنده تفاوت دارد. به این صورت است که افراد خود درخواست بررسی ایده می دهند و یا به عنوان پژوهشگر از آن‌ها دعوت به همکاری می شود و حمایت شتاب‌دهنده‌ها غالبا کوتاه‌مدت است. (حدود ۶ ماه) ولی مراکز نوآوری معمولا با پروژه‌های بلندمدت همکاری می کنند.

مفهوم دیگری که می خواهیم معرفی کنیم، مرکز رشد است که شباهت زیادی به مفهوم شتاب‌دهنده دارد. یعنی مراکز رشد با ارائه فرصت های مناسب به بنیان‌گذاران یک استارتاپ کمک می کنند تا در کمترین زمان و با بهترین ویژگی ها کسب و کار خود را شروع کرده و رشد دهند؛ تا جایی که شانس جذب یک سرمایه گذار مناسب را جهت گسترش فعالیت‌ها در آینده افزایش دهند.

مدت زمان حمایت مراکز رشد بیشتر از یک شتاب دهنده است. (بیش از یک و نیم سال) و تمرکز کمتری بر روی رشد داشته و هیچ هدف خاصی را برای کسب و کار جز کسب موفقیت با سرعتی مناسب مد نظر ندارند. در واقع ممکن است یک مرکز رشد کسب و کار شما را برای برنامه‌ی یک شتاب‌دهنده آماده کند.

مراکز رشد برخلاف شتاب‌دهنده‌ها سرمایه‌ی اولیه‌ای وارد استارتاپ شما نمی کنند و در نتیجه سهمی از شرکت شما بر نمی دارند یا اگر سهمی بردارند، بسیار ناچیز خواهد بود و البته این که خدمات خود را بدون برداشتن سهم ارائهم ی دهند، به این دلیل است که بسیاری از مراکز رشد از طریق کمک‌های مالی دانشگاه‌ها تغذیه می شوند. در این مورد مراکز رشد وسوسه انگیز تر از شتاب‌دهنده ها به نظر می رسند ولی باید این نکته را در نظر داشته باشید که با توجه به این که شتاب‌دهنده‌ها سهامداران استارتاپ هستند، در سود و زیان نهایی شما شریک می شوند و در نتیجه دلسوزی و مشارکت بیشتری در جهت رشد فعالیت کارآفرینان دارند.

از مطالب بالا می توان نتیجه گرفت که شتاب‌دهنده‌ها و مراکز رشد هر دو برای شروع یک استارتاپ مفید هسند، اما باید زمان ورود به آن‌ها به درستی انتخاب شود.

مراکز رشد می توانند در ابتدای راه وارد یک استارتاپ شوند، آنها مانند یک منتور یا مربی خبره ای هستند که قبلا این راه‌ها را رفته است و حالا کلیه فعالیت های کارآفرینان جوان را زیر نظر گرفته و آنها را هدایت می کند. اما شتاب‌دهنده‌ها مانند یک کاتالیزور برای یک مدت زمان کوتاهی وارد فعالیت استارتاپ‌ها می شوند و باعث سرعت بخشیدن به امور شده و ممکن است در میانه راه فعالیت آنان قطع گردد و معمولا بعد از مراکز رشد وارد فعالیت کارآفرینان می شوند و همان طور که گفتیم عمر حمایتشان نیز کوتاه‌تر است.

به طور کلی تصمیم برای انتخاب سک شتاب‌دهنده یا یک مرکز رشد کار دشواری است. شما در ابتدا باید تصمیم بگیرید که آیا به راهنمایی و سایر خدماتی که ارائه می دهند نیاز دارید؟ البته مشاورها و داوران شتاب‌دهنده‌ها و مراکز به شما در این تصمیم گیری کمک خواهند کرد و با وجود شتاب‌دهنده‌ها و مراکز رشد فراوان، شما گزینه‌های زیادی را برای یافتن شتاب دهنده یا مرکز رشدی که مناسب شرکت شما باشد پیش رو دارید.

شما ‌باید بعد از بررسی و مشورت مشخص کنید که کدام یک از برنامه‌هایی که در این نوشته توضیح دادیم بیشتر برای کسب و کار و ایده‌ی شما سود دارد و در آخر، فقط شما و تیم‌تان می‌دانید که چه چیز برای آینده‌ی استارتاپ‌تان بهترین انتخاب است!

 

نویسنده: سارا مستغاثی

Sending
User Review
0 (0 votes)
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *